و قى كردن برآيد و اگر بدين فعل هم نشود لقمهء بزرگ كه از گوشت گاو يا صمغ يا انجير خشك كه پوست آن را كنده باشند بايد گرفتن و ريسمانى باريك محكم بران بستن و دادن تا فروبرد چندانكه از خار درگذرد انگاه آن را بيك‌بار كشيدن تا خار را گرفته برآرد و گفته‌اند كه مقدار لقمه اسفنج را ريسمان بندند و مريض فروبرد به مقدار مذكور انگاه آب بخورانند به دو تا اسفنج آب گيرد و برآيد و آن موضع را هم نرم كند آن هنگام بيك‌بار بكشند تا خار را بيارد و اگر سوزنى درمانده باشد بايد كه هيچ جز همچو لقمه فرونبرد روزى قطعا نكند تا بيشتر جاى نكند و عند الضروره اندك آب و شوربا بآهستگى تجرع كند و پيوسته سنگ مقناطيس را در اقصى دهد نگاه دارد و اگر مقناطيس پرقوتى يابند به مقدار لقمه آن را بريسمانى محكم بندند تا نزديك سوزن فروبرد و بآهستگى برون مىكشد تا سوزن بخاصيت منجذب گردد و اگر استخوان نيز در سر حلق و سر مرى نشسته باشد و نتواند كشيدن گفته‌اند كه دندانها را تمام در ضمير گيرند و سر مرغ حبابى زنده را در دهن گيرد و نفس پيوسته باز مىكشد تا نفس مرغ به استخوان رسد و بگدازد و بخاصيت و اللّه اعلم مخنوق شدن صرف آن را كه هنوز حيات باقى باشد و بيهوش باشد علاج آنست كه او را نگون درآويزند و هر ساعت باز مريض را بر بينى اسپ نهند و چنان سازند كه نفس اسپ نيكو به بينى و حلق مخنوق درآيد مدتى باشد تا باهوش آيد و فلفل كوفته در سكنجبين پخته از ان شربت به حلق او رسانند و آس در بينى او دهند و در كام او بمالند و مويهاى سر او را بكشند و او را گرم دارند و تابه گرم در ميان سر او بنهند چنان كه دهن و بينى ديگر او را بدست نگاهدارند به هوش آيد چون به خود آيد از ان شربت به دو بخورانند و غذا حسوى گندم دهند و اللّه اعلم بطلان آواز و تغير آن بدانكه از جميع آلات آواز و تنفس آواز متغير گردد همچنانكه از زكام و اگرچه اين امراض ضعيف باشند امّا بطلان آواز از حدوث آفات و امراض قويه اندر حجاب و عضلهاء سينه حلق و حنجره پديد آيد و جمله اينها عرضى باشند و در مرض بر طرف شوند و آنچه مرضى باشد سبب غالب آن نقصان رطوبت لزج بود كه اندر ميان غضروفهاى حنجره به جهت همين مصلحت آواز مخلوق شده است و نقصان قواى و يا هر دو جانب چنانچه اندر تپ محرقه و بعض نقاهتها و اندر تعب حركت گرما و اندر دود و گردد افراط گريه و بعد از مسهلات قوى و بعد از فرياد كردن بسيار مشاهدست علاج ترطيب مزاج و حنجره